|
KARADENİZ
TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
LİSANS
ÖĞRENCİLERİ İÇİN
LİSANSÜSTÜ EĞİTİM KILAVUZU
TRABZON-2000
İÇİNDEKİLER
Önsöz ..............................................................................................................................
3
Lisansüstü Eğitim İçin Yapılması Gerekenler
...................................................................... 4
K.T.Ü'de Yüksek Lisans Eğitimi Yapan Enstitüler
..............................................................4
Yüksek Lisans Yapmak İçin Gerekli Asgari
Koşullar......................................................... 7
Başvuruda Adaylardan İstenen Belgeler ............................................................................
7
Yüksek Lisansa Öğrenci Kabulü
.......................................................................................
8
Yüksek Lisansa Başvuru ve Mülakat Tarihleri ....................................................................
9
İngilizce Yeterlik Sınavı
......................................................................................................
9
Lisansüstü Derslere Kayıt, Devam ve Değerlendirme ..........................................................10
Tezli Yüksek Lisans
...........................................................................................................10
Tezsiz Yüksek Lisans
........................................................................................................
11
Enstitülerde Araştırma Görevlisi Olma Koşulları
................................................................. 13
Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (LES) Hakkında Genel Bilgiler
............................................. 16
ÖNSÖZ
Son yıllarda üniversiteler lisansüstü eğitim konusunda bir yarış
içerisine girmişlerdir. Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK), 2547 sayılı kanunun
2880 sayılı kanunla değişik 35. maddesine göre "Bir üniversite adına
diğer bir üniversitede lisansüstü Eğitim" yaptırmak üzere belirli
üniversiteler belirlemiştir. Yani bazı alanlarda lisansüstü eğitim yaptırma
konusunda gelişmekte olan üniversitelere ve diğer bazı üniversitelere izin
verilmemektedir. Yukarıda belirtilen maddeye göre belirlenen
üniversitelerin sayısı 16 olup KTÜ'de bunlar arasındadır.. Bu statüde olup,
üniversitemizde öğrenimine devam eden 75'in üzerinde eleman bulunmaktadır.
Son yapılan düzenlemeler sonucunda lisansüstü eğitime her lisans mezunun
müracaat edemediği, bunun için belirli sınırların belirlendiği
bilinmektedir. Lisans öğrencilerimizin bu konuda fazlaca bilgilerinin
olmadığı, yapılan araştırmalar sonucunda anlaşılmıştır. Şöyleki lisans
öğrencilerinin büyük bir kısmının lisansüstü eğitim ve araştırma görevlisi
olabilmek için lisans ortalaması ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (LES)
sonucunun belirli bir düzeyde olması gerektiği konusunda bilgileri
bulunmamaktadır. Hatta bu konuda bilgisi olmadığı için LES sınavına
girmeyen öğrenciler de vardır. Bu nedenle bu kitapçıkta lisans
öğrencilerine lisansüstü eğitime başvuru öncesi yapılması gerekenler ve
lisans eğitimi (özellikle yüksek lisans) hakkında genel bilgiler verilmesi
amaçlanmıştır.
Hazırlanan bu kitapçığın öğrencilerimize yararlı olmasını umut eder,
başarılar dilerim.
Prof. Dr. Salih TERZİOĞLU
Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürü
LİSANSÜSTÜ EĞİTİM İÇİN YAPILMASI
GEREKENLER
LİSANSÜSTÜ EĞİTİM YAPMAK İSTEYEN BİR ÖĞRENCİ SIRASIYLA AŞAĞIDAKİ
İŞLEMLERİ YAPMALIDIR:
·
MEZUNİYETİNE EN AZ BİR YIL KALA LES SINAVINA
GİRMELİDİR (Bilgi için sayfa 16'ya bakınız)
·
LİSANS ORTALAMASI ARAŞTIRMA GÖREVLİLİĞİ İÇİN
EN AZ 2,50 OLMALIDIR.
·
DOKTORA İÇİN MÜLAKAT TARİHİNDE MÜLAKAT
SINAVINA KATILMAK ZORUNLUDUR.(Bakınız sayfa 9)
·
SINAVDA BAŞARILI OLMASI DURUMUNDA İNGİLİZCE
MUAFİYET SINAVINA GİRMELİDİR.
KTÜ'DE LİSANSÜSTÜ EĞİTİM YAPAN
ENSTİTÜLER
Üniversitemizde Fen Bilimleri, Sağlık Bilimleri ve Sosyal Bilimler olmak
üzere lisansüstü eğitim (Yüksek lisans= Master Eğitimi, Doktora) yapan 3
enstitü bulunmaktadır.
Enstitülerin alt dalları "Anabilim dalı" olarak
adlandırılmaktadır. Enstitünün anabilim dalları genelde fakültelerdeki
bölümlerin adları; anabilim dalı başkanları, fakültelerdeki bölüm
başkanları, öğretim üyeleri ise fakülte bölümlerindeki öğretim üyeleridir.
Tablo 1. Fen Bilimleri Enstitüsü'nde Yüksek Lisans Eğitimi Yapılan
Anabilim Dalları ve Verilen Ünvanlar
|
Anabilim Dalları
|
Verilen Ünvanlar (Yüksek Lisans)*
|
|
Bahçe Bitkileri
|
Yüksek Ziraat Mühendisi
|
|
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Bilgisayar Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Biyoloji
|
Yüksek Lisans
|
|
Çevre Bilimleri
|
Yüksek Lisans
|
|
Elektrik.-Elektronik Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Fizik
|
Yüksek Lisans
|
|
İlköğretim
|
Yüksek Lisans
|
|
İnşaat Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Jeofizik Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Jeoloji Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Kimya
|
Yüksek Lisans
|
|
Lif ve Kâğıt Teknolojisi
|
Yüksek Lisans
|
|
Maden Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Makine Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Matematik
|
Yüksek Lisans
|
|
Mimarlık
|
Yüksek Mimar
|
|
Orman Endüstri Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Orman Mühendisliği
|
Yüksek Mühendis
|
|
Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi
-Biyoloji Eğitimi
-Matematik Eğitimi
-Kimya Eğitimi
-Fizik Eğitimi
|
Yüksek Lisans
|
|
Peyzaj Mimarlığı
|
Yüksek Peyzaj Mimarı
|
|
Şehircilik
|
Yüksek Lisans
|
|
Tarla Bitkileri
|
Yüksek Lisans
|
* Lisans mezuniyetleri farklı alanda olanlar "yüksek lisans (mezun
olduğu anabilim dalı)" ünvanını alırlar.
Tablo 2. Sosyal Bilimler Enstitüsünde Yüksek Lisans Eğitimi Yapılan
Anabilim Dalları ve Verilen Ünvanlar
|
Anabilim Dalları
|
Verilen Ünvanlar (Yüksek Lisans)
|
|
İktisat
|
Bilim Uzmanı
|
|
İşletme
|
Bilim Uzmanı
|
|
Maliye
|
Bilim Uzmanı
|
|
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İliş.
|
Bilim Uzmanı
|
|
Uluslar arası İlişkiler
|
Bilim Uzmanı
|
|
Eğitim Bilimleri Eğitimi
-Rehberlik ve psikolojik danışmanlık
- Eğitim Yön. Teftişi Planlaması ve Ekonomisi (Tezsiz)*
|
Bilim Uzmanı
|
|
Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi
-Coğrafya Öğretmenliği
- Tarih Öğretmenliği
|
Bilim Uzmanı
|
|
Beden Eğitimi ve Spor
-Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği
|
Bilim Uzmanı
|
|
Türk Dili ve Edebiyatı
|
Bilim Uzmanı
|
|
Tarih
|
Bilim Uzmanı
|
|
Temel İslam Bilimleri
|
Bilim Uzmanı
|
|
Güzel Sanatlar Eğitimi
-Müzik Öğretmenliği
-Resim-İş Öğretmenliği
|
Bilim Uzmanı
|
* Diğer tezsiz programları henüz açılmamıştır.
Tablo 3. Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Yüksek Lisans Eğitimi Yapılan
Anabilim Dalları ve Verilen Ünvanlar
|
Anabilim Dalları
|
Verilen Ünvanlar (Yüksek Lisans)
|
|
Anatomi
|
Bilim Uzmanı
|
|
Mikrobiyoloji
|
Bilim Uzmanı
|
|
Biyokimya
|
Bilim Uzmanı
|
|
Tıbbi Biyoloji
|
Bilim Uzmanı
|
|
Farmakoloji
|
Bilim Uzmanı
|
|
Halk Sağlığı
|
Bilim Uzmanı
|
|
Patoloji
|
Bilim Uzmanı
|
|
Histoloji-Embriyoloji
|
Bilim Uzmanı
|
|
Fizyoloji
|
Bilim Uzmanı
|
|
Sağlık Psikolojisi
|
Bilim Uzmanı
|
YÜKSEK LİSANS YAPMAK İÇİN GEREKLİ
ASGARİ KOŞULLAR
Yüksek lisans programına başvuracak adayların lisans diplomasına ve ÖSYM
tarafından merkezi olarak yapılan Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (LES)
sonuç belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Başvuru kabullerinde anabilim
dalları için farklı LES puanı alt sınırları, Enstitü Yönetim Kurulu'nun
önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulu'nun onayı ile belirlenir ve ilan
edilir.
Tezli yüksek lisans programına, lisans derecesini başvurdukları yüksek
lisans programından farklı alanlarda almış olan öğrenciler de başvurabilir.
Hangi lisans mezunlarının hangi lisansüstü programına başvurabileceği
ilgili Enstitü Müdürlüklerinden öğrenilebilir. Bu şekilde programlara kabul
edilen öğrenciler eksikliklerini gidermek amacıyla ilgili anabilim dalının
görüşleri alınarak Bilimsel Hazırlık Programına alınırlar. Bilimsel
Hazırlık Programının süresi en çok bir takvim yılı olup, bu program süresi
yüksek lisans süresine dahil edilmez. Bilimsel Hazırlık Programında
alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programı tamamlamak için
gerekli görülen derslerin yerine geçmez. Ancak bilimsel hazırlık
programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili
enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı
ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.
BAŞVURUDA ADAYLARDAN İSTENEN
BELGELER
1- Başvurmak istediği programı belirten dilekçe
2- Lisans diploması veya onaylı sureti
3- Lisans derslerinin not ve ortalamalarını gösteren belgeler veya onaylı
suretleri
4- Özgeçmiş
5- Bir adet fotoğraf
6- Başvuru Ücreti
7- LES belgesinin aslı veya onaylı sureti
YÜKSEK LİSANSA ÖĞRENCİ KABULÜ
TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMINA ÖĞRENCİ
KABULÜ:
Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, LES puanı yanı sıra
gerekirse, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu da değerlendirilebilir.
Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile, başvuru için adayların sağlaması
gereken diğer belgeler (referans mektubu, neden yüksek lisans yapmak
istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart sınavlar vb.), LES
puanının % 50'den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye
alınacağı, Yüksek lisans giriş başarı notunun alt sınırının ne olacağı
ilgili Enstitü Yönetim Kurulu'nun önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulu'nun
onayı ile belirlenir ve ilan edilir. Üniversite Yönetim Kurulunun kararı
ile yalnızca LES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir. Kontenjanlar en
başarılı adaylardan başlanarak doldurulur. Sonuçlar ilgili enstitü
tarafından ilan edilir.
Tezli yüksek lisans programlarına kabul edilmek için mülakat
yapılmamaktadır (Bu Üniversite Yönetim Kurulu kararı olup değişebilir).
TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMINA ÖĞRENCİ
KABULÜ:
Tezsiz Yüksek Lisans programlarına kabul edilmek için mülakat yapılmamaktır
(Bu Üniversite Yönetim Kurulu kararı olup değişebilir). Bu programlara
kabul edilmek için, Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı (LES) puanı ile lisans
not ortalaması değerlendirilir.
Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi alanında tezsiz yüksek
lisansı kazanan adaylar, yabancı dil hazırlık sınıfından muaftırlar. Diğer
alanlardaki tezsiz yüksek lisans eğitimlerinde muaf olamama durumunda
yabancı dil hazırlık okuma bir zorunluluktur.
YÜKSEK LİSANSA BAŞVURU VE MÜLAKAT
TARİHLERİ
Yüksek lisansa başvuru tarihi ve koşulları ile mülakat sınavı tarihi
Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenir ve bir gazetede ilan
edilir. Kesin olmamakla birlikte, kabaca yüksek lisansa başvuru Ağustos
ayının ortalarından Eylül ayının ilk yarısına kadar yapılabilmektedir.
İNGİLİZCE YETERLİK SINAVI
Lisansüstü programlara kabul edilen öğrenciler, Üniversite Senatosu'nun
aldığı karar doğrultusunda Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı'na alınırlar.
Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı sadece İngilizce olarak yapılır. Lisans
eğitimi ve yüksek lisans eğitimi İngilizce olanlar ile herhangi bir
üniversitede İngilizce hazırlık sınıfı okuyup başarılı olanlar,
Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavında (ÜDS) veya Kamu Personeli
Yabancı Dil Bilgisi Tespit Sınavında (KPDS) ve Üniversitelerarası Kurul
tarafından belirlenen İngilizce Yabancı Dil sınavlarından birinden
Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenen alt sınır puanını alanlar
Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla İngilizce sınavından muaf sayılabilirler.
İngilizce muafiyetiyle ilgili belgelerin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı'ndan, Üniversite Senatosu esaslarına
göre başarılı olan veya Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile muaf sayılan
öğrenciler, lisansüstü programlara kayıtlarını yaptırırlar. İngilizce
bilgisi yeterli bulunmayan öğrenciler ise Yabancı Diller Bölümü'nde
İngilizce eğitime tabi tutulurlar. Yabancı Diller Bölümü'nde geçirilen
süre, lisansüstü eğitim-öğretim sürelerinden sayılmaz. Yabancı dil hazırlık
programına devam eden öğrenciler lisansüstü derslere yazılamazlar. Yabancı
dil hazırlık programını verilen süre içinde tamamlayamayan veya başarı
belgesini getiremeyen öğrencilerin ilgili enstitü ile ilişkileri kesilir.
LİSANSÜSTÜ DERSLERE KAYIT, DEVAM VE DEĞERLENDİRME
Lisansüstü derslerin en az %
70'ine, uygulama veya laboratuvarların %80'nine devam etmek zorunludur. Her
yarıyılda en az iki ara sınav ve bir yarıyıl sonu sınavı yapılır. Yüksek
lisans programında bulunan bir öğrencinin bir dersten başarılı
sayılabilmesi için o dersten yarıyıl notu olarak en az (CC) almış olması
gerekir.
TEZLİ YÜKSEK LİSANS
Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma
yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini
kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla
en az 7 ders, en az bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer
ve tez çalışması kredisiz olup, başarılı ve başarısız olarak
değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her
yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır.
Tezli yüksek lisans programını normal tamamlama süresi dört yarıyıldır.
Bu süre 3 yarıyıldan az olamaz. Tezli yüksek lisans eğitimi kredili
derslerini tamamlama süresi en çok 4 yarıyıldır. Dört yarıyıl sonunda
kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin
ilgili Enstitü ile ilişiği kesilir. Kredili derslerini başarıylabitiren,
ancak tez çalışmasını 4 yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez
sınavına giremeyen bir öğrenciye danışmanın ilgili Enstitü Anabilim Dalı
Başkanlığı aracılığıyla yapacağı gerekçeli önerisi üzerine Enstitü Yönetim
Kurulunca tezini jüri önünde savunması için en fazla iki yarıyıl ek süre
verilebilir.
TEZSİZ YÜKSEK LİSANS
Tezsiz yüksek lisans programının amacı, öğrenciye mesleki konuda derin
bilgi kazandırmak ve mevcut bilgiyi uygulamada nasıl kullanılacağını
göstermektir. Tezsiz Yüksek lisans Programı, İkinci Lisansüstü Öğretimde de
yürütülebilir. Bu program toplam 30 krediden az, 45 krediden
fazla olmamak koşuluyla en az 10 adet ders ile Dönem Projesi dersinden
oluşur. Programda alınacak toplam kredi, ilgili Enstitü Kurulu tarafından
belirlenir. Dönem projesi kredisiz olup 'başarılı' veya 'başarısız' olarak
değerlendirilir. Öğrenci, Dönem Projesinin alındığı yarıyılda bu derse
kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır.
Danışmanın uygun görmesi halinde Dönem Projesi dersi iki yarıyıl da
alınabilir.'
İleride öğretim elemanı olmak isteyen öğrencilerin tezsiz yüksek lisans
yerine tezli yüksek lisans yapmaları gerekir.
Tablo 4. KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Bünyesinde Tezsiz Yüksek Lisans
Eğitimi Yapılan Anabilim Dalları
|
TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI
|
|
Elektrik.-Elektronik Mühendisliği (II. ÖĞRETİM)
|
|
İnşaat Mühendisliği (II. ÖĞRETİM)
|
|
Jeodezi ve Fotogrametri Mühen. (II. ÖĞRETİM)
|
|
Makine Mühendisliği (II. ÖĞRETİM)
|
|
Mimarlık (II. ÖĞRETİM)
|
|
Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi
(II. ÖĞRETİM)
-Biyoloji Öğretmenliği
-Matematik Öğretmenliği
-Kimya Öğretmenliği
-Fizik Öğretmenliği
|
|
Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi
-Biyoloji Öğretmenliği
-Matematik Öğretmenliği
-Kimya Öğretmenliği
-Fizik Öğretmenliği
|
Fen Bilimleri Bünyesindeki Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi
Anabilim Dalı bünyesindeki Tezsiz Yüksek Lisans programlarına başvuracak
adayların mezun olmaları gereken lisans programları şunlardır:
1.
Biyoloji öğretmenliği: Bahçe
Bitkileri, Bitki Koruma, Biyokimya, Biyoloji, Gıda Bilimi ve Teknolojisi,
Gıda Mühendisliği, Moleküler Biyoloji ve Genetik, Tıbbi Biyolojik Bilimler,
Zootekni,Süt Teknolojisi, Tarla Bitkileri
2.
Fizik Öğretmenliği: Elektrik
Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik ve Haberleşme
Mühendisliği, Fizik, Fizik Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği, Makine
Mühendisliği.
3.
Kimya Öğretmenliği: Biyokimya, Gıda
Mühendisliği, Kimya, Kimya Mühendisliği
4.
Matematik Öğretmenliği: Elektrik
Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği,
Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği, Makine
Mühendisliği, Matematik, Matematik-İnformatik, Matematik Mühendisliği.
ENSTİTÜLERDE ARAŞTIRMA
GÖREVLİSİ OLMA KOŞULLARI
KARADENİZ TEKNİK
ÜNİVERSİTESİ 50/d ARAŞTIRMA GÖREVLİLİĞİ KADROSUNA ATANMA YÖNETMELİĞİ:
a) Karadeniz Teknik Üniversitesinin fakülte ve enstitülerindeki
anabilim dallarının ihtiyacı olan araştırma görevlisi kadroları ilan
edilir.
b) İlan edilen kadrolara başvurabilmek için adayların aşağıdaki
şartları taşıması gerekir:
1) T.C. vatandaşı olmak,
2) Kadroya başvuru dönemine kadar girdiği ve geçerliliği devam
eden LES sınavlarının en az birinde, tercih edeceği programın puan türünden
55,00 puan almış olmak (Fakülteler, bölümleri için gerekli gördükleri
durumlarda bu taban puanlarını daha yüksek tutabilirler),
3) Tıp Fakültesi kadrolarına başvuracak adaylardan TUS sınavı ile
ilgisi olanlar için, bu sınavdan en az 50,00 almış olmak,
4) Yükseköğrenimi sırasında "kınama" cezasından daha
ağır bir disiplin cezası almamış olmak,
5) En az dört yıllık bir lisans programından mezun olmak,
6) Yükseköğretimde, öğrenim süresini en fazla bir yıl gecikmeli
tamamlamış olmak,
7) Erkek adaylar için askerlikle ilişkisi bulunmamak (Askerlikten
muaf olmak; askerliğini yapmış, tecil ettirmiş veya tecil ettirebilecek durumda
olmak),
8) Devlet memurluğuna atanmada aranan şartları taşıyor olmak,
9) Lisans öğrenimi ile ilgili genel akademik not ortalaması
"dört üzerinden 2,50", "yüz üzerinden 62,50" veya
yüksek lisans öğrenimi ile ilgili genel akademik not ortalaması Tıp
Fakültesi adayları için en az "dört üzerinden 2,50", "yüz
üzerinden 62,50"; diğerleri için "dört üzerinden 3",
"yüz üzerinden 75.00" olmak,
10) Yabancı dil konusunda aşağıdakilerden birini sağlıyor
olmak.
·
Karadeniz Teknik Ünversitesi İngilizce
Hazırlık Okulunu üniversite senatosunca belirlemiş olan taban puan veya
üzerinde bir puanla bitirmek veya aynı taban puan veya üzerinde bir puanla
muaf sayılmış olmak.
·
KPDS veya ÜDS puanı en az 60 olmak
(Ortadoğu Teknik Üniversitesi YDYO puanı 55,00, eski TOEFL puanı 485,00,
yeni TOEFL puanı 157,00, IELTS puanı 5,50 olanlar, KPDS'den en az 60,00
puan alma şartını sağlamış sayılırlar).
c) Bu yönerge esaslarına göre araştırma görevlisi kadrosuna
atananlardan, atama tarihinden itibaren bir yıl içinde KPDS veya ÜDS'den en
az 60 veya eşdeğeri puanı alamamış olanların araştırma görevliliği
kadroları ile ilişkileri kesilir.
LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİ GİRİŞ SINAVI (LES)
HAKKINDA GENEL BİLGİLER
LES, mezuniyet sonrası eğitime giriş için yapılacak bir sınavdır. Bu
sınavda alınacak puanlar, lisansüstü eğitime girişte ve araştırma
görevlilerinin atamalarında kullanılacaktır.
Sınav,
·
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
tarafından,
·
Mayıs ve Aralık aylarında olmak üzere yılda
iki kez ve
·
Üniversite rektörlüklerinin bulunduğu
illerde yapılacaktır.
KİMLER SINAVA BAŞVURABİLİR?
·
Sınav tarihinden itibaren bir yıl içinde bir
lisans programından mezun olabilecek durumda olan öğrenciler
·
Bir lisans programını bitirmiş olanlar
·
Yüksek lisans (master) öğrenimini
sürdürmekte olanlar
·
Yüksek lisans diplomasına sahip olanlar
·
Doktora diplomasına sahip olanlar
Yabancı uyruklu öğrenciler de bu sınava başvurabilirler.
HANGİ AMAÇLA LES'E GİRİLEBİLİR?
·
Bütün üniversiteler lisansüstü (master ve
doktora) programlarına öğrenci seçerken bu sınav sonucunu, kendilerinin
belirleyecekleri bir yöntemle kullanacaklardır.
·
Araştırma görevlilerinin atamalarında da LES
sonuçları kullanılacaktır.
·
Yurtdışına lisansüstü öğrenim görmek üzere
burslu öğrenci gönderilirken bu sınavın sonucu kullanılacaktır.
·
Yurtiçindeki bazı kuruluşlar yurtdışında
lisansüstü öğrenim görecek öğrencilere burs verirken LES sonuçlarından
yararlanabileceklerdir.
·
Yurtdışındaki öğretim kurumları da
lisansüstü öğrenim görmek isteyen adaylardan alacakları bilgilere ek
olarak, LES sonuçlarını, bir yetenek ölçüsüne erişme olanağı olarak
kullanabilirler.
LES PUANLARI
Sınavda uygulanan testin sayısal ve sözel bölümleri ayrı ayrı
puanlanacak ve bu iki puandan her aday için
* LES-Sayısal (LES-SAY)
* LES-Sözel (LES-SÖZ)
* LES-Eşit Ağırlıklı (LES-EA)
olmak üzere üç ayrı ağırlıklı LES puanı hesaplanacaktır.
LES-SAY hesaplanırken, sayısal standart puan 0,7, sözel standart puan
0,3 ile; LES-SÖZ hesaplanırken, sayısal standart puan 0,3, sözel standart
puan 0,7 ile; LES-EA hesaplanırken, sayısal ve sözel standart puanların
ikisi de 0,5 ile çarpılarak çarpımlar toplanacaktır.
Sınav sonuçları, sınav tarihinden itibaren iki yıl süreyle geçerli
olacaktır.
SAYISAL BÖLÜM
Sayısal Akıl Yürütme
Sayısal malzeme ile akıl yürütme yeteneğini ölçmeyi amaçlayan bu
bölümde, temel matematik kavramlarını ve bunlar arasındaki ilişkileri
anlama, sayısal problemleri çözebilme, sayısal malzemeyi kavrama, öğelerine
ayırabilme, bu öğeler arasındaki mantıksal ilişkileri bulma gibi
davranışlar yoklanır. Bu bölümde kullanılacak malzeme aritmetik, cebir ve
geometri alanlarından ve dalı ne olursa olsun bütün üniversite mezunlarının
bilmesi beklenen konulardan seçilir. Malzeme seçiminde, ortaokul düzeyinin
üzerine çıkılmaz. Bu üç alandaki malzemenin kapsadığı konular şunlar
olabilir:
Aritmetik : Rasyonel sayılarla dört işlem, negatif olmayan üsler
ve kökler, yüzde hesaplama, ortalama hesaplama, çarpanlara ayırmanın temel
kuralları, en küçük ortak kat, en büyük ortak bölen basit olasılık,
sayıların özellikleri (tek ve çift sayılar, asal sayılar, bölünebilme
kuralları), temel sayma kuralları, tablo ve grafiklerin kavranması.
Cebir: Üslü cebirsel ifadelerin çarpanlara ayrılması ve
sadeleştirilmesi,eşitlikler ve eşitsizlikler, mutlak değer, birinci ve
ikinci dereceden denklemler, denklem sistemleri, sözel olarak ifade edilmiş
problemin cebirsel eşitliğe veya eşitsizliğe dönüştürülmesi.
Geometri: Paralel çizgilerin özellikleri; daire, üçgen, dörtgen
ve öteki çokgenlerin temel özellikleri; eşkenar üçgen, ikizkenar üçgen ve 30º-60º-90º
üçgeni gibi özel üçgenler; kare, dikdörtgen gibi özel dörtgenler; alan,
çevre ve hacim hesapları; Pisagor Teoremi; derece olarak açı ölçüleri;
basit koordinat geometrisi.
Grafik ve Tablo Okuma
Bu tür sorular tablo veya grafikte verilen bilgileri anlama, bunlar
arasındaki ilişkileri görebilme, belirli bir amaç için uygun olan bilgileri
seçme, bu bilgilerden çıkartılabilecek sonuçları bulma gibi davranışları
yoklamayı amaçlamaktadır. Bu maddeler için önce grafik ya da tablolar (ya
da ikisi birden) verilecek sonra bunlarla ilgili sorular sorulur.
Sayılarla Mantıksal Akıl Yürütme
Bu tür sorular, Sözel Bölümde yer alan "mantıksal akıl
yürütme" (Bk. Sayfa 7) sorularıyla benzer davranışları, sayısal ve
geometrik malzeme kullanarak yoklamayı amaçlamaktadır.
SÖZEL BÖLÜM
Sözel Akıl Yürütme
Sözel malzeme ile akıl yürütme yeteneğini ölçmeyi amaçlayan bu bölümde,
sözcükler ya da asözcük grupları (cümleler) arasındaki ilişkileri
görebilme, sözel problemleri çözebilme, sözel malzemeyi kavrama, öğelerine
ayırabilme, bu öğeler arasındaki mantıksal ilişkileri bulma gibi
davranışlar yoklanır. Bu bölüm bir dil testi (Türkçe testi) değildir.
Dolayısıyla dil bilgisi anlatım becerisi, yazım bilgisi gibi davranışlar
yoklanmaz. Ancak, adayların kelime bilgisi ve okuma deneyimleriyle
kazandıkları genel kültürleri bu bölümdeki soruları cevaplamalarında etkili
olabilecektir.
Sorularda kullanılacak sözel malzeme hipotetik (farazi) bir durumla
ilgili olabileceği gibi, belirli bir alanla ilgili bilgileri veya görüşleri
de içerebilir. Konuların mümkün olduğu kadar çeşitlilik göstermesine
çalışılır (sosyal bilimler, fen bilimleri, biyolojik bilimler, politika,
ekonomi, sanat edebiyat, trafik, çevre, turizm, sağlık, güncel olaylar
vb.). Seçilecek malzeme, okul başarısı ve öğrenim gördüğü alan ne olursa
olsun bir üniversite mezununun karşılaşmış olması ve anlaması beklenen
türden olur. Başka bir deyişle, soruyu cevaplamak için belirli bir alanda
üniversitede edinilmiş bilgilerin kullanılması beklenmez. Bu sorularla
yoklanacak bazı davranışlar şunlar olabilir:
·
Verilerin kavramlarla aynı biçimde ilişkili
olan seçeneği bulma
·
Verilerin kavramla eş anlamlı ya da zıt
anlamlı olan seçeneği bulma
·
Cümledeki boşluğu anlam açısından uygun
biçimde tamamlayan sözcüğü ya da sözcük grubunu bulma
·
Seçenekler arasında belirli bir ölçüte
(kanıtlanabilirlik, öznel düşünce, belli bir duyguyu belirtme vb.) uygun
olanı bulma
·
Verilen cümlede söz konusu olan anlatım
biçimini bulma
·
Cümlenin belirli bir öğesinin amacını bulma
·
Verilen iki cümle arasında görünürdeki
çelişkiyi giderecek (ya da uyuşmayı bozacak) seçeneği bulma
·
Verilen durumdan çıkarılabilecek sonucu;
verilen duruma neden olabilecek durumu bulma
·
Verilen problem durumuna çözüm olabilecek
seçeneği bulma
·
Verilen cümle ya da parçadaki sayıltıyı
bulma
·
Verilen durumu örneklendiren (ya da duruma
örnek olamayacak) seçeneği bulma
·
Verilen görüşe açık destek sağlayan (ya da
sağlayamayan) durumu bulma
·
Amaçlanan sonucun gerçekleşmesi için
yapılması gerekeni bulma
·
Kendi içinde ya da parçadaki öteki
cümlelerle tutarlı olmayan cümleyi bulma
·
Parçanın ana düşüncesini, parçada asıl
söylenmek isteneni ya da parçanın temel amacını bulma
·
Parçaya uygun başlığı seçme
·
Parçada değinilen (ya da değinilmeyen)
bilgileri, görüşleri vb. bulma
·
Parçaya dayanarak cevaplanabilecek soruyu
bulma
·
Parçada belirtilen durum ya da görüşlerin
doğurgularını, parçaya dayanarak ulaşılabilecek yargıları bulma
·
Parçada öne sürülen görüşün (belirtilen
yöntemin) uygulanabileceği durumu ya da belirli bir duruma nasıl uygulanabileceğini
bulma
·
Parçada yararlanılan akıl yürütme ya da ikna
etme yöntemini belirleme
·
Parçada kullanılan dile, anlatıma dayanarak
yazarın tutumunu, yaklaşımını belirleme
Mantıksal Akıl Yürütme
Bu tür sorularda kişiler, yerler, cisimler, durumlar ya da olaylar ile
ilgili olarak verilen hayali ilişkileri çözümleme, anlama, bunlardan
mantıksal sonuçlar çıkarabilme yeteneğinin yoklanması amaçlanmaktadır. Bu
soruların doğru cevaplanabilmesi için formal mantık bilgisi
gerekmemektedir.
|
